Football fans met Indianentooien

De tentoonstelling Wereld Vol Veren in Museum Volkenkunde gaat de laatste maand in. Nog t/m 5 maart geniet je van de kleurrijkste verenobjecten uit de hele wereld en de verhalen erachter. Overal dragen mensen veren en het is ook iets van alle tijden. Waarom mensen veren dragen en wat de betekenis ervan is, staat centraal in deze spectaculaire expositie. Bijzondere voorwerpen uit de eigen collectie, afgewisseld met haute couture vol veren, zoals ontwerpen van Jean Paul Gaultier en de Nederlandse Fong Leng staan garant voor een fascinerende ontdekkingstocht.

Stof tot nadenken

Een bijzonder actueel thema in de tentoonstelling is culturele toe-eigening, ook wel aangeduid met de Engelse term cultural appropriation. Wie heeft er als kind niet rondgelopen met een kleurige verentooi op het hoofd, strepen op de wangen en bijpassend indianenpak? En wie kent ze niet, de modellen, muzikanten en voetbalsupporters die zich uitdossen met indianentooien?

Dit lijkt onschuldig, maar zo ervaren veel Native Americans dit niet. Zo´n tooi mag alleen gedragen worden door mensen die bijzondere daden hebben verricht. De Amerikaanse overheid verbood Native Americans jarenlang deze tooien te dragen, omdat ze vond dat de Indianen zich moesten aanpassen aan de westerse cultuur. En nu draagt iedereen deze gerespecteerde tooien. Dit dragen en kopiëren is voor veel Native Americans pijnlijk en getuigt van weinig respect.

Die toe-eigening geldt voor meer volken en culturen. De tentoonstelling illustreert dit aan de hand van indianentooien. Maar de actuele discussies in de media gaan ook over bijvoorbeeld rastakapsels en metalband shirtjes die je nu volop bij H&M kunt kopen. Metalfans zijn helemaal niet blij met deze in hun ogen oppervlakkige modegrill die niks met liefde voor de muziek te maken heeft.

Inspireren tot op de dag van vandaag

De andere kant van de medaille is dat contacten tussen culturen vaak leiden tot de introductie van nieuwe ideeën, materialen en technieken. Zo maakten inheemse volkeren nieuwe dingen met kralen en stoffen uit Europa en waren westerlingen onder de indruk van de prachtige tooien en materialen die inheemse volken droegen. Die wederzijdse inspiratie gaat tot op de dag van vandaag door en is ook terug te zien in het werk van hedendaagse modeontwerpers. Zo zijn er fraaie hoofdversieringen van de Belgische ontwerpster Florence Coenraets te zien die zijn geïnspireerd op hooftooien van de Papoea’s van Nieuw-Guinea.

Geen kans om de tentoonstelling Wereld Vol Veren te zien voor 5 maart? Geen paniek! De tentoonstelling reist door naar het Afrika Museum in Berg en Dal waar je alle veren en verhalen van 11 mei t/m 25 september 2017 kunt aanschouwen.

Meer informatie? Surf dan naar de website van Museum Volkenkunde.

Afbeelding: Amerikaanse football fans uitgedost als Indianen © Kirsten van Santen.