Meisje bij Titicacameer in Peru

De Verenigde Naties wijdt de Internationale Dag van Inheemse Volkeren (9 augustus) aan het recht op educatie voor inheemse mensen. De kloof in toegang tot onderwijs tussen inheemse en niet-inheemse leerlingen is nog steeds aanwezig. Net als het verschil in schoolverlaters en slagingspercentages tussen deze groepen, in alle regio’s van de wereld.

‘Op deze Internationale Dag van Inheemse Volkeren roep ik regeringen overal ter wereld op om toegang tot educatie te bevorderen voor inheemse volken. En daarbij hun cultuur te weerspiegelen in het onderwijs,’ laat VN secretaris-generaal Ban Ki-moon weten. ‘Laten we waarborgen dat inheemse volken niet achterblijven als we onze Duurzame Ontwikkelingsdoelen nastreven.’

Vandaag vindt op het VN hoofdkantoor in New York een evenement plaats met experts rond het thema educatie voor inheemse stammen.

Inheemse stammen en educatie

Naar schatting zijn er 370 miljoen inheemse mensen in ongeveer 90 landen over de hele wereld. Volgens het binnenkort te verschijnen rapport State of the World’s Indigenous Peoples, Volume III, gaat in Nunavut, Canada, slechts 40 procent van de inheemse kinderen fulltime naar school. In Australië ging in 2013 zo’n 60 procent van inheemse 15 tot 19 jarigen naar het hoger onderwijs. Dat is ruim onder de 80 procent van alle Australiërs uit dezelfde leeftijdsgroep. In Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, gaat gemiddeld 85 procent van de inheemse kinderen naar het voortgezet onderwijs. Maar slechts 40 procent daarvan voltooit hun school.

Recht op onderwijs voor inheemse volkeren

Het recht van inheemse volkeren op onderwijs wordt gewaarborgd door artikel 14 van de VN-Verklaring van de Rechten van Inheemse Volkeren. Hierin wordt onder meer bepaalt dat ‘Inheemse stammen het recht hebben om onderwijs te krijgen in hun eigen taal, op een wijze die past bij hun culturele methoden van onderwijs en leren.’ En dat ze hierover controle hebben. Ook herbergt de verklaring dat alle inheemse mensen toegang hebben tot alle niveau’s van onderwijs, zonder dat zij gediscrimineerd worden.

Het recht van inheemse volkeren op onderwijs wordt ook erkend door een aantal andere internationale instrumenten die over mensenrechten gaan. Waaronder onder meer de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.

VN ontwikkelingsdoel

Doel nummer 4 van de 2030 Agenda for Sustainable Development van de VN behandelt gelijke toegang tot alle niveaus van onderwijs en beroepsopleiding voor kwetsbare groepen, met inbegrip van inheemse volken. Echter, de 2030-agenda bevat niets over onderwijs in moedertaal. Een onderdeel waar inheemse volkeren momenteel voor aan het lobbyen zijn.

Experts

Experts op dit gebied raden aan om te garanderen dat inheemse bevolkingsgroepen toegang hebben tot onderwijs dat past bij hun taal en cultuur. En dat er in het bijzonder aandacht is voor een tweede kans op beroepsopleidingen en alfabetiseringsprogramma’s voor inheemse vrouwen en meisjes.