Expositie fotojournalist Steve McCurry

0

Gedurende een aantal maanden (9 maart tot 11 september 2017) is het werk van fotograaf Steve McCurry te zien in het Helmond Museum. Deze fotograaf van het Afghaanse meisje met haar indringende blik die iedereen zo gegrepen heeft, heeft mij sinds de eerste keer dat ik het zag gegrepen en nooit meer losgelaten. Daarmee ben ik niet de enige. Hij levert foto’s aan National Geographic, the New York Times en TIME, is aangesloten bij het gerenommeerd foto instituut Magnum, heeft verschillende publicaties op zijn naam staan en vele prijzen toegereikt gekregen.

Het begin van een carrière

Steve McCurry is geboren in Philadelphia en studeerde af aan het departement voor kunst en architectuur aan de universiteit van Pennsylvania. Na twee jaar voor een lokale krant gewerkt te hebben, ging hij op reis om als freelancer te beginnen. Hier legde hij de basis voor de werkwijze die zijn foto’s zo uniek maakt. Zijn carrière nam een loopje toen hij in 1979 vermomd als een Moedjahedoen – Islamitische strijder – met soldaten de Pakistaanse grens overstak naar door rebellen gecontroleerd Afghanistan. De rolletjes die hij aan de frontlinie volschoot, smokkelde hij mee door ze in zijn kleren te naaien. Deze foto’s gingen de wereld over. Zo zorgde Steve ervoor dat er aandacht kwam voor de door oorlog verscheurde regio en dit was het begin van het vele werk dat hij in Afghanistan heeft uitgevoerd.

Steve McCurry in Museum Helmond

The Afghan Girl

In 1984 maakte hij de foto die nog altijd het meest bekend is van zijn gehele oeuvre en de meeste bekende coverfoto in de geschiedenis van National Geographic zou zijn. In Pakistan maakte hij een foto van een Afghaans meisje in een vluchtelingenkamp. De intensiteit van haar blik en de foto zorgde ervoor dat het beeld wereldwijd een symbool werd voor ellende van de Afghaanse oorlog. Het moment van het nemen van de foto was zo kort, dat het een raadsel bleef wie het meisje was en welk verhaal schuilging achter die blik. Het gezicht zonder naam werd bekend als ‘het Afghaanse meisje’. Pas 17 jaar later vond Steve, dankzij de hulp van een team experts, het meisje terug die nu een vrouw is en een gezin heeft. Sinds die foto gepubliceerd is, is er geen dag voorbij gegaan waarop Steve niet gevraagd werd hoe mensen de situatie konden helpen. National Geographic heeft ‘The Afghan Girl’s Fund’ opgezet om onderwijskansen voor Afghaanse meisjes en jonge vrouwen mogelijk te maken.

Conflictverslaggeving

Die iconische foto is het meest bekende, maar zeker niet het enige werk van Steve. Hij heeft zijn camera meegenomen door verschillende landen van het Midden-Oosten en Azië, zijn favoriete regio. Sinds dat eerste verslag van de oorlog in Afghanistan heeft hij vele conflicten in beeld gebracht, maar in zijn foto’s is zelden letterlijk de oorlog te zien. Zijn focus ligt op de impact die het heeft op individuen en de emotie die zij uitstralen.

‘Serendipitous moments’

Het is zijn uitgangspunt om beelden te creëren die op zichzelf staan en verhalen vertellen doordat ze op het netvlies gebrand worden. Hij is een meester in zijn vak door de manier waarop hij momenten vangt. ‘Fundamentally we are the same, but culturally we are so different …. For me it’s been an enormous interest to look at that difference and to celebrate that difference’ (Phaidon press). Dit doet hij op een voelbare respectvolle manier en weet uitstekend kleuren te vangen, perfecte composities te herkennen en te spelen met lichtinval en schaduwen.

Bovenal weet hij de juiste momenten te vinden en deze vast te leggen. ‘I always find that wonderful things happen, the unexpected happens. I always try and leave myself open for all kinds of serendipitous moments’ (Phaidon Press). ‘The chance encounter is what I live for and to me is the most rewarding part’ (Tedex).

Steve McCurry in Museum Helmond

Manipulatie

Steve is van mening dat een foto zou moeten reflecteren wat je als fotograaf zag en ervoer op het moment dat de foto genomen werd. Toch is hij er wel van beschuldigd zijn foto’s te bewerken. Kleuren worden versterkt, contrasten worden scherper gemaakt. Dit gebeurt volgens Steve met elke foto die gepubliceerd wordt. Maar zijn bewerkingen zouden verder gegaan zijn dan dat. Objecten zouden zijn weggepoetst voor betere composities of om het onderwerp beter uit te laten komen.

Als het op fotojournalisme aankomt en de foto’s in kranten verschijnen, mag er volgens McCurry niets toegevoegd of weggehaald worden. De info moet dan betrouwbaar zijn. Hij benadrukt echter dat hij geen fotojournalist meer is, maar zichzelf nu meer ziet als een verhalenverteller. Net als een dichter, wil hij op een poëtische manier de essentie overbrengen.

Persoonlijke inspiratie

Ondanks dat de meningen verschillen over zijn oeuvre, wordt zijn werk op handen gedragen. National Geographic schrijft: ‘In the finest documentary tradition, McCurry captures the essence of human struggle and joy.’ Persoonlijk heeft zijn werk mij ontzettend geïnspireerd. Voornamelijk zijn werkwijze spreekt me aan, zoals hij het respect toont voor andere culturen en gebruiken en over hoe hij perfecte momenten weet te vangen. Onder anderen door zijn foto’s ben ik geïnspireerd geraakt Visuele Antropologie te gaan studeren.

Expositie Museum Helmond

De voorstelling is een absolute aanrader en nog tot september te bezoeken. Naast de 138 foto’s zijn er ook films te zien,  onder andere over de zoektocht naar het Afghaanse meisje. Steve’s werk is van het begin tot heden te zien en zeker een bezoek waard.

Steve McCurry in Museum Helmond

Foto’s: © Inge van Rijswijk

Bronnen:
Informatieboekje ‘Steve McCurry, photographs from the East’. Museum Helmond.
An Interview With | Steve McCurry | TEDxAmsterdamWomen
NRC
National Geographic
Phaidon Press

Leuk als je dit deelt! Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedintumblrmail

About Author

Inge heeft van nature een interesse in de culturele mens. Voor haar bachelor Culturele Antropologie & Ontwikkelingssociologie studeerde ze een half jaar in Mexico en deed onderzoek in Ghana. De master Visual Anthropology heeft ze afgerond aan de universiteit van Manchester. Werken van haar hand zijn te vinden op www.ingevanrijswijk.com

Geef een reactie

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. Meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'het toestaan cookies' om de beste surfervaring voor u mogelijk te maken. Als u doorgaat met het gebruiken van deze website zonder uw cookie-instellingen te wijzigen of te klikken op accepteren, dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten