Burgers spreken zich uit over vluchtelingenvraagstuk: overheid toont te weinig leiderschap

Vluchtelingenvraagstuk

Diepte-interviews over het vluchtelingenvraagstuk tonen een flinke ontevredenheid over de rol die de Nederlandse overheid speelt bij het vluchtelingenvraagstuk. Dit blijkt uit de publicatie Mensen zoals jij en ik van Kennisplatform Integratie & Samenleving en het PON, bedoeld als achtergrond in aanvulling op eerder uitgevoerde opiniepeilingen. De geïnterviewden vonden unaniem dat de overheid primair verantwoordelijk is voor een oplossing, maar hekelen onder meer het ontbreken van leiderschap en communicatie van de regering en de Tweede Kamer.

De onvrede over de landelijke politiek werd geuit door bijna alle participanten uit de gevarieerde groep van 12 mensen tijdens de diepte-interviews. Onderzoeker Marjan de Gruijter noemt die eensgezindheid opvallend: ‘Zowel mensen die positief als die negatief staan tegenover de komst van vluchtelingen, menen dat de overheid onvoldoende laat horen wat er gebeurt rondom de opvang van vluchtelingen en waarom. Men voelt zich niet geïnformeerd. Voorstanders menen dat de overheid daarmee het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen ondermijnt. Tegenstanders denken dat de overheid bewust gevoelige informatie achterhoudt. Het gaat hier niet om een representatief onderzoek – we hebben een beperkt aantal mensen aan het woord gelaten – maar het is op zijn minst een signaal te noemen. We hopen hiermee meer achtergrond te geven bij de cijfers uit de opiniepeilingen, waaronder de enquête onder het Brabantpanel van het PON.’

Oorlogsslachtoffers zijn welkom

Het draagvlak voor het toelaten van vluchtelingen in Nederland is onder de geïnterviewden groot. Men begrijpt dat vluchten geen keuze is, maar een noodzaak. En benoemt dat Nederlanders in een oorlogssituatie ook graag door andere landen zouden worden opgevangen. Het idee leeft echter dat er ook veel economische vluchtelingen worden opgevangen; over hen zijn de geïnterviewden niet zo mild. Alleen vluchtelingen voor wie de vlucht onontkoombaar was, moeten worden toegelaten tot Nederland. Het draagvlak voor de opvang van vluchtelingen hangt ook sterk samen met de vraag of er (meer) opvang in de regio mogelijk is. En of er sprake is van een eerlijke verdeling van de aantallen vluchtelingen over de landen binnen de Europese Unie.

Zorgen over gevolgen van opvang

Dat oorlogsslachtoffers welkom zijn, wil echter niet zeggen dat de ondervraagden zich geen zorgen maken over de impact. Die zorgen richten zich echter niet vaak op hun eigen leefsituatie. De Gruijter: ‘Zowel voor- als tegenstanders maken zich enerzijds zorgen over de gevolgen voor de Nederlandse samenleving in zijn geheel: welke druk legt het op onze voorzieningen en op de omgang met elkaar? Anderzijds leven er zorgen over het welzijn van de vluchtelingen zelf. Over de (mentale) gevolgen van het moeten vluchten, de omstandigheden in de asielopvang en over de uitdagingen bij een toekomstige integratie in de Nederlandse samenleving.’

Vluchtelingen moeten direct integreren

Naast een meer adequaat optreden van de overheid, wordt geopperd om economische vluchtelingen direct terug te sturen om zo de instroom te beperken, volgens wat participanten. Ook zouden de vluchtelingen die wél mogen blijven flink aan de slag moeten. Te beginnen met het leren van de Nederlandse taal, actief zijn in (vrijwilligers)werk en contact leggen met Nederlanders. Een flink deel van de ondervraagden biedt al (financiële) hulp of zou dat willen, als dat wordt gevraagd of als duidelijk is op welke manier ze het beste hun steentje kunnen bijdragen.

Over het onderzoek

De diepte-interviews zijn gehouden in december 2015 met 12 leden van het Brabantpanel. Bij de selectie is gelet op spreiding naar achtergrondkenmerken als geslacht, politieke voorkeur en leeftijd. Ook is gelet op de verhouding van voor- en tegenstanders van de opvang van vluchtelingen in Nederland. Het onderzoek is bedoeld om een genuanceerd gesprek op gang te brengen en om bij te dragen aan uitwisselingen en gesprekken over vluchtelingen. Tussen burgers onderling, tussen bewoners en nieuwkomers, maar ook tussen burgers en de overheid. Daarnaast biedt het onderzoek inzicht in welke facetten van de opvang volgens burgers (nog) niet goed geregeld zijn en geeft het handvatten voor mogelijke oplossingen.

Meer informatie?

Surf dan naar www.kis.nl/publicatie/mensen-zoals-jij-en-ik om de gehele publicatie te lezen.

Bron afbeelding: Pixabay.

Redactie
Wereld van Culturen kijkt voorbij grenzen en haalt de wereld voor je dichterbij. Je mondiaal verbonden voelen, een gevoel dat we willen overbrengen. Juist in deze tijd van polarisatie, maar ook juist in deze tijd van kansen! Laat je inspireren door de culturen van onze wereld.