Boekrecensie

Enkele tijd geleden kreeg ik een boek aangeboden om te lezen genaamd De getuigenis van president Desi Bouterse. In eerste instantie was ik sceptisch: met wat voor verhaal zou de president deze keer komen? Toch begon ik met lezen. Je moet tenslotte open blijven staan voor alle kanten van een verhaal, zeker als antropoloog. Bovendien intrigeert de persoon Bouterse mij al lange tijd: een controversieel persoon, net zo geliefd als gehaat. Maar dit blijkt geen verhaal ‘van de president’, maar een verhaal over een bewogen stuk Surinaamse geschiedenis en een echte aanrader!

Context

Hoewel de titel de schijn wekt dat dit boek draait om het verhaal van Bouterse, is de werkelijkheid anders. Ja, het zeven à acht uur durende interview dat Hira had met de president speelt een grote rol en is compleet te lezen als bijlage, maar centraler staat het thema van politiek geweld. De 8-decembermoorden, of 8-decembergebeurtenissen, worden in een bredere context geplaatst van de aanloop naar de coup (of revolutie) tot en met de binnenlandse oorlog. Er wordt over ‘politiek geweld’ gesproken in plaats van (enkel) ‘crimineel geweld’, iets dat het boek een interessante invalshoek geeft.

Vlot en persoonlijk

Hira schrijft vlot en persoonlijk. Ondanks wat schrijffouten hier en daar en op sommige plekken wat onnodige herhaling, leest het lekker weg. Het was een goede keuze om het boek vanuit zijn persoonlijke verhaal te starten en dit persoonlijke aspect door te voeren in het hele boek. Hij betrekt de lezer op die manier bij zijn verhaal en zijn missie en toont dat dit boek geen politiek statement is. Bovendien doet zijn persoonlijke verhaal beter begrijpen wat voor impact de gebeurtenissen hebben op betrokken families. Hij brengt de geschiedenis dichtbij, hij maakt het menselijk. Zelfs met relatief weinig kennis van Suriname over de afgelopen 40 jaar is het daardoor goed te begrijpen.

Informatief

Ook de verhalen over de binnenlandse oorlog en de coups zijn zowel informatief als persoonlijk. Een erg prettige manier om over deze recente geschiedenis te lezen. Want dat maakt dit boek pijnlijk duidelijk: deze geschiedenis ligt nog niet ver achter ons en voor sommigen, inclusief de president, zijn de bewogen jaren nog steeds dagelijkse werkelijkheid. Het boek geeft een inkijkje in een bewogen deel van de Surinaamse geschiedenis dat tot op heden het land verdeelt.

Wat ik mij tijdens het lezen ook realiseerde, is dat opgroeien in Nederland mijn beeld over historische gebeurtenissen in Suriname en over Desi Bouterse enorm gekleurd en gevormd heeft. Niet onlogisch, want Nederland heeft zo zijn eigen belangen in dit verhaal. Ik heb vol ontzetting gelezen over de gebeurtenissen tijdens de binnenlandse oorlog, alle nieuwe kennis opgezogen als een spons en mijn mening over sommige zaken wat bijgesteld. Het is mooi als een boek dat kan doen en het is daarmee een aanrader voor zowel Surinamers als Nederlanders.

Een missie van waarheidsvinding: een geslaagd begin 

Behalve dat het boek veel vertelt, roept het ook veel vragen op. Het zou mooi zijn als dat uitmondt in een tweede boek. Hira schrijft met het doel om Suriname te laten helen en de wonden te dichten, waardoor het land weer kan opbloeien. Het boek pretendeert niet een wondermiddel te zijn, maar hoopt op een domino-effect en ruimte voor dialoog. Het boek is met 400 pagina’s (waarvan de helft bijlage is) geen dun romannetje en het is zeker geen lichte kost. Toch zeg ik: begin gewoon. Is het niet om de getuigenis van de president te lezen, dan om over een fascinerend, veelzijdig en omstreden deel van de Surinaamse geschiedenis te lezen en het onderwerp bespreekbaar te maken. Sandew Hira heeft wat mij betreft een goed begin gemaakt met een interessant en makkelijk te lezen boek.

Auteur: Sandew Hira
Uitgever: Amrit Consultancy (Januari 2017)
Prijs: €25,00

Afbeelding: Pixabay.