Community Tourism is in opkomst in Centraal-Amerika. Ver weg van het commerciële toeristische circuit en populaire bezienswaardigheden uit reisgidsen maak je kennis met diepgewortelde tradities en gebruiken van de lokale gemeenschap en inheemse bevolkingsgroepen. Een blik op 5 Community Based Tourism initiatieven.

Circuito del Café in Chiriquí en de inheemse Emberá, Panama

Panama is een van de Community Tourism-pioniers in Centraal-Amerika. Het Circuito del Café of Coffee Circuit is daarvan een mooi voorbeeld. Dit circuit bestaat uit een route langs 18 koffieboerderijen in de provincie Chiriqui die de veelgeprezen Chiriqui-koffie produceren. Als toerist zie je het proces, van het planten tot oogsten en inpakken van de koffie en leer je de koffieboeren kennen. Wie wil, breidt het uit met boottochten in de omgeving en vogels spotten met lokale gidsen. 

Een ander Community based initiatief: een bezoek aan de ongeveer 60 Emberá–indianen in Darién, in het oosten van Panama. Een inheems, semi-nomadisch volk dat aan de oevers van het Gatúnmeer woont. Voor de Emberá draagt toerisme bij aan hun ontwikkeling en het in stand houden van hun gemeenschap. Als reiziger – zonder dat je de Emberá routine verstoort – ben je even onderdeel van hun dagelijkse doen en laten, zie je de ambachten die al jaren bestaan en de dansen van hun voorouders die van generatie op generatie zijn overgegaan.

Authentieke Salvadoraanse cultuur in Nahuizalco, El Salvador 

Nahuizalco is een met niets te vergelijken plek. Het is de eerste stop op de Ruta de las Flores, 74 kilometer vanaf San Salvador in het zuidelijke deel van de Apaneca-llamatepec bergketen. Hier maak je kennis met een buitengewoon levende Salvadoraanse cultuur en een oude, inheemse bevolkingsgroep. Zij hechten sterk aan oeroude culinaire technieken van hun voorouders en zijn bekend om ambachten, zoals manden vlechten. De avondmarkt is een bijzondere belevenis; de straten zijn altijd alleen verlicht door kaarsen en de handgemaakte producten worden tot 22.00 uur verkocht.

Heilige Mayaplaats Uaxacatun, Guatemala

Guatemala doet het ook goed op het vlak van Community Tourism, in veel plaatsen staat de lokale bevolking aan het roer als het om toeristische activiteiten gaat. Zoals bij Corazón del Bosque, een ecologisch park in Sololá, niet ver van het Meer van Atitlán. Er zijn onder meer verschillende tours langs medicinale planten door lokale gidsen. Hiken in de Sierra de Los Cuchumatanes in Huehuetenango, ook bekend als ‘Voorkamer van de hemel’, is een andere aanrader voor wie weg wil van de toeristisch gebaande paden. 

Maar bovenal is daar Uaxacatun, heilige plaats van de Mayabeschaving die veel toeristen overslaan, omdat ze kiezen voor het bekende Nationaal Park Tikal, dat aan dezelfde route ligt. Wie verder kijkt dan Tikal, leert een bijzondere archeologische site kennen, een van de belangrijkste in het Maya-biosfeerreservaat. Locals van Uxucuatun begeleiden je bezoek en vertellen historische verhalen.

De ‘Indiase krijgers van de koude rivier’, Costa Rica

Het kleine Costa Rica is groot in biodiversiteit, maar ook de culturele en etnologische schatten mogen er zijn. In het noorden van het land in Guatuso, ligt het inheemse reservaat Maleku. De nu nog 650 inwoners staan bekend als Maleku of Guatusos en hebben als bijnaam de ‘Indiase krijgers van de koude rivier’. Hier leer je de mensen kennen, hun manier van leven en hoe zij de tradities in stand houden. Ze zijn een met de natuur, hebben een eigen taal, inheemse dansen met bijzondere rituelen en culinaire tradities. Zo ga je zeker proeven van hun eigen drank: Aiqui Líca, gemaakt van maïs, water en suiker.

Kajakken met lokale gidsen in Jamao al Norte, Dominicaanse Republiek

De verbluffende natuur heeft van Jamao al Norte een aantrekkelijke toeristenbestemming in de Dominicaanse Republiek gemaakt. Jamao hoort bij de provincie Espaillat en ligt in het noorden van het eiland. Grote trekpleisters zijn de natuurlijke baden omgeven door groen, zoals El Cañón de Arroyo Frío, Cola de Pato en El Hongo Mágico. Magische plekken voor wie van natuur en outdoor-sporten houdt. Zo zijn er kajaktours met lokale gidsen waarbij je langs typische Dominicaanse huizen peddelt en eindigt in een lokaal café met typisch Dominicaans food.

Community Tourism: een een-tweetje

Community Tourism, ook wel Community Based Tourism genoemd, staat voor een positieve invulling van het toerisme waarvan de lokale gemeenschap en de reiziger profiteert. Reizigers leren van dichtbij en op een respectvolle manier culturen en lokale gebruiken kennen. Ze worden betrokken bij het dagelijkse leven. Voor de lokale bevolking betekent het een bijdrage aan vooruitgang en groei, maar ook een bijdrage aan het veiligstellen van tradities en hun levenswijze.

Voor meer informatie, bezoek www.visitcentroamerica.com.

Afbeelding: Emberá community in Panama op Pixnio.